Benjamin Van Crombrugge verhuisde van het theater naar bpost

“Ik probeer het mooie weer te maken in het postkantoor.”

Postkantoren die de deuren sluiten of de openingsuren inperken. Je leest het meer dan eens in deze digitale tijden. Doorgaans hangt dat samen met minder klanten dan vroeger over de vloer. In Merchtem zit kantoorhouder Benjamin Van Crombrugge niet met de vingers te draaien. “Het is hier vaak oeverloos druk, stormlopen zelfs. Zeker met de groeiende pakjesdrift. Maar we slaan ons met doorgedreven animo uit de slag.” – door Roel Lombaert

“Goedemorgen, wat kan ik voor u betekenen?” “Geniet van de avond en tot weldra.” Dat er nog een sliert mensen in het postkantoor rijtje staat te schuiven, kan de man achter het loket niet van zijn stuk brengen. Benjamin Van Crombrugge (35) blijft altijd even vriendelijk, joviaal en attent. Net zoals te lezen staat op de pancarte die aan het venster prijkt: “Onze medewerkers bedienen u vol levendig enthousiasme, met de glimlach en heel wat schwung.”

Op diezelfde ludieke, dynamische manier brengt Benjamin zijn verhaal wanneer we hem in het Merchtemse postgebouw na sluitingsuur opzoeken. Als de laatste klant de deur uit is, zit zijn dagtaak er nog niet op. Als kantoorhouder moet hij iedere keer weer alles stroomlijnen en het nodige papierwerk verrichten. Pas dan kan hij in de wagen stappen, die hem op rustgevende muzikale tonen naar Zottegem voert, waar hij woont.

“Ik ben Zottegemnaar in hart en nieren, in de Egmontstad gepokt en gemazeld”, steekt Benjamin van wal. “Ooit trok ik er weg om in de toneelwereld furore te gaan maken, jawel. Bescheiden, zonder arrogantie, maar met een karrenvracht aan idealisme. Eerst heb ik in Gent geschiedenis gestudeerd, een zeer verrijkend en blikverruimend ontwikkelingsbad. Een sesam-open-u ook. Na mijn studies verzeilde ik bij het Antwerpse gezelschap Theater aan de Stroom, dat inmiddels opgedoekt is. Ik ontwikkelde er mij als dramaturg, productieleider en artistiek coördinator, zowat de ‘druïde van het theater’. Een job die legio facetten toucheerde, gericht op het achter de schermen in goede banen leiden van voorstellingen. Het scherpte mijn creatieve kunnen. Samenwerken deed ik er met heel wat doorgewinterde acteurs en regisseurs, waaronder de bekende Frank Aendenboom. In zijn kenmerkende stijl gaf hij me gemeend misschien wel het mooiste compliment ooit: ‘Met uw capaciteiten kunt ge in elk theater van Europa aan de slag.’ Ook de in Brussegem wonende toneelschrijver Roger Van Ransbeek deed in alle vriendschap en vertrouwen een beroep op mij.”

“Ik geloofde oprecht in het bestaansrecht, de noodzaak van ‘ons’ theater. Het was een nobel, vitaal project. Daardoor heb ik allerlei buitenlandse kansen laten schieten. Theater aan de Stroom is op de fles gegaan, enkele jaren nadat ik er de deur achter me dichttrok. Jammer maar helaas is het in feite de kroniek van een aangekondigde dood gebleken. Voor mij was dat alleszins een uppercut, uitgemond in mineur en desillusie.”

Hoe ben je dan bij bpost beland?

“Toen ik mijn theateravontuur weloverwogen voor bekeken hield en weinig mij nog in de Antwerpse cocon vastklemde, ben ik ‘back to the roots’ gegaan. De karavaan van het leven trekt onverminderd door natuurlijk. Er moest brood op de plank komen. Na wat omzwervingen kon ik bij bpost aan de slag. Dat heb ik altijd als een intermezzo opgevat. Ik wil niet te lang in dezelfde zee blijven dobberen en op tijd en stond nieuwe uitdagingen tegemoet gaan. Kwestie van de geest fris te houden. Toch is het anders uitgedraaid. Ondertussen ben ik al viereneenhalf jaar bij bpost aan boord, langer dan voorzien. Aanvankelijk werkte ik voor de clusters Oudenaarde en Aalst. Dat waren contracten van bepaalde duur. Na drie termijnen stopte het voor mij. Toen kwam plots de vraag van cluster Halle om voor hen te werken. Daar kampte men met personeelstekort en ik kende het klappen van de zweep. Zo ben ik ook aangemeerd in het Merchtemse postkantoor, waar ik, na even van het toneel te zijn verdwenen, begin maart officieel in het zadel gehesen ben als kantoorhouder. De plaats was vacant en ik kandideerde spontaan. Het resultaat is bekend.”

Wat vormden zowat de beweegredenen om Merchtem te kiezen als plek om het kantoorhouderschap op jou te nemen?

“Dat was een heel bewuste, haast organische keuze. Enerzijds omdat het in dit huis gonst van de levendige bedrijvigheid want de postmannen met teamleader hebben hier nog hun stek. Het is een geweldige, goed geoliede ploeg, die bewonderenswaardig en onverschrokken weer en wind trotseert. Met hen heb ik een uitstekende amicale band. Ze brengen leven in de spreekwoordelijke brouwerij. De sfeer is hoe dan ook boven alles familiaal en solidair. Dat de postmannen nog in Merchtem hem uitvalsbasis hebben, is een goede zaak. Het geeft meer charme en cachet aan het postgebeuren, vind ik. De trend tegenwoordig is om de postmannen van een bepaalde regio te centraliseren in grotere mailcentra, zoals bijvoorbeeld gebeurde voor een aantal gemeenten uit het Pajottenland. Zij zitten samen onder dak op het industrieterrein van Ternat. Anderzijds beschouw ik het als essentieel de continuïteit van de dienstverlening aan het loket te verzekeren. Mensen zweren bij een vaste waarde, een vertrouwd gezicht dat geloofwaardigheid inboezemt. In Merchtem kende ik natuurlijk al wat klanten toen ik het kantoor eerder op een nieuw elan deed surfen. Dat speelde mee. Bij een groot aantal klanten had ik al krediet verworven vanwege mijn persoonlijke, ergens eigenzinnige aanpak.”

Wat houdt die persoonlijke aanpak van jou dan precies in?

“In essentie komt het neer op de gulden middenweg bewandelen, met waar nodig wat heen en weer gemarcheer. Ik wil in het ganse plaatje geen grijze muis zijn, niet machinaal werken, geen onpersoonlijkheid aan de dag leggen. Bij vlagen gooi ik me haast met lijf en leden in de strijd. Het blijft tenslotte creatief roeien met de riemen die je hebt. Naast slagkracht injecteer ik een flinke dosis gulheid in mijn aanpak, een scheut joie-de-vivre en ongeveinsde esprit, zo je wil. Ik probeer het hier en daar te kruiden met spitse kwinkslagen, wat ludieke humor, soms een tikje milde ironie of gepast schalks sarcasme, een metaniveau bespelend. Klanten vragen mij dikwijls waar mijn doorgedreven vriendelijkheid vandaan komt. Mijn antwoord luidt steevast: aan vriendelijkheid vind ik weinig gelegen. Voor mij is dat een vanzelfsprekendheid. Het kost geen cent, de klant heeft er sowieso alle recht op. Als ik op die manier een tegengewicht kan bieden, hoe klein ook, voor oprukkende verzuring, verkilling en onbehagen in de maatschappij, is dat meteen mooi meegenomen. Een cliché, ik geef dat grif toe, maar het blijkt te werken.”

Hoe reageren je klanten op je aanpak? Zijn zij op hun beurt even vriendelijk tegenover jou?

Het gros van de klanten waardeert mijn werkwijze. Meer zelfs, complimenten en bemoedigende woorden vliegen vaak in het rond, te pas en te onpas. En eerlijk bekruipt mij daardoor soms wel een wat ongemakkelijk gevoel. Ik sta namelijk niet graag in de schijnwerpers. Maar ik omarm de mensen en dank hen hartelijk. Vriendelijkheid lokt vriendelijkheid uit. Het is geven en nemen. Soms word je ook met intrieste situaties, diepmenselijke tragedies geconfronteerd. Ik fungeer op dat moment als een klankbord, een ingetogen luisterend oor. Dat is mijn sociaalvoelende component, die humane inborst, dat groot rechtvaardigheidsgevoel in het dicht bij de mensen staan. Een pleidooi voor tolerantie voerend. Een postkantoor geldt bij uitstek zowat als een microkosmos die de samenleving weerspiegelt. En ik probeer er een good-feelingbom in te gooien. De Nederlandse historicus Rutger Bregman schreef recent een geweldig boek met als titel ‘De meeste mensen deugen’. Aangeraden lectuur trouwens. Waar ik mijn blakende geestdrift, mijn goedgeluimd zijn, blijf halen? Steeds weer lukt het me een nieuwe energiebron aan te boren waardoor ik de wind in de zeilen krijg.”

“Toch pakt mijn aanpak wel eens anders uit dan bedoeld. Een neveneffect is dat sommige klanten schrikken van mijn tomeloos enthousiasme, zich wat geïntimideerd voelen zelfs. Schiet niet op de denkbeeldige pianist voor je alsjeblieft, ook al beoordeel je ons vanzelf als eerste doelwit om jouw gemoed te ventileren. Dat begrijp ik volkomen. Ik ben vaak een waterval van woorden, een verbale rollercoaster. Natuurlijk krijg je al eens bagger over je. Er ontstaat met momenten wat tumult, bijvoorbeeld als ik een klant in een andere taal dan het Nederlands depanneer. Ik breek nu eenmaal een lans voor menselijkheid in alle vormen. Een miniscuul gebaar, wat empathie tonen en begrip opbrengen kan vaak een wereld van verschil betekenen en hartverwarmend zijn. Negatieve bejegeningen probeer ik te temperen met humor. Want humor zalft en werkt ontwapenend, zelfs voor wie er aanvankelijk Siberisch doof voor lijkt te blijven. Natuurlijk drijf ik dat niet op de spits en dramatiseer ik evenmin. Ik laat me alleszins niet gemakkelijk uit het lood slaan. Uiteindelijk kan je niet voor iedereen goed doen en er zijn altijd mensen die het haast onmogelijke verlangen. Die nuchterheid, dat besef bezit ik wel. Al te romantische idealen hebben inmiddels paradoxaal genoeg plaats geruimd voor een flinke portie ontnuchtering. Ik probeer mooi weer te maken in het postkantoor, de zon te brengen, ook al valt buiten de regen met bakken uit de lucht. Zo tracht ik een dam te werpen tegen mogelijk egoïsme en ongeduld.”

“Natuurlijk heb ik ook mijn persoonlijke besognes. Vlagen van tristesse, melancholie, somberheid zijn mij niet vreemd. Nukken en buien evenmin. Dat is des mensens. Het schildert zich amper af op mijn professionele handel en wandel. Ik wil de dag kleuren met warme penseelstreken. Het is inherent aan mijn natuur. Filosoof Karl Popper stelde: ‘Optimisme is een morele plicht’. En die instelling probeer ik als een richtsnoer voor ogen te houden. Je moet jezelf met een korrel zout nemen, durven te relativeren. Jezelf zo nu en dan ongegeneerd door de mangel durven halen om je te bevrijden van een al te stevige au sérieux.”

Ondertussen ondervindt Benjamin ook het probleem van personeelstekort. Sommige dagen schiet een collega hem ter hulp, maar vaak staat hij er alleen voor.

“Officieel zijn er voor het kantoor flexibele diensten voorzien. Op de hogere echelons is men zich terdege bewust van het drukteprobleem. Door onverwachte omstandigheden, ziektes en verloven kan die dienst echter opgeëist worden ten voordele van andere kantoren, die natuurlijk niet stuurloos mogen worden. Dat is de evidentie zelve, een werkelijkheid en daar heb ik alle begrip voor. Het perspectief oogt wel rooskleurig. We bouwen op vertrouwen.”

Hoe vang je het personeelstekort dan op tijdens drukke momenten?

“Door als een kameleon ad rem te multitasken en gewoonweg positief de tering naar de nering te zetten. Zo goed en zo kwaad als mogelijk. Het vergt dikwijls een behendig koorddansen met kunst- en vliegwerk om de massa het hoofd te bieden. Piekmomenten zijn schering en inslag en de ene klant behoeft al wat meer tijd en engelengeduld dan de andere. Je engagement is sowieso tweeledig. Professioneel probeer je de gepaste, constructieve oplossing voor de klant te zoeken, advies te geven in alle jovialiteit. Daarnaast betuig je je loyaal als ambassadeur tegenover bpost, je werkgever en tracht je goede verkoopcijfers te halen. Bpost is per slot van rekening een beursgenoteerd bedrijf.”

“Natuurlijk houdt het niet op bij louter en alleen loketwerk. In de coulissen wachten steeds administratieve taken, kantoorbeheer en bankzaken. Datgene wat meestal onzichtbaar is voor de klant. We bekleden tenslotte ook een volwaardige bankfunctie. Voor dagelijks bankieren, beleggen en hypothecair lenen bent u bij ons ook aan het juiste adres. Naast aanknopen bij de digitalisering, trekken we nog steeds volop de kaart van de klassieke dienstverlening tijdens de uitgebreide openingsuren, zodat wie met het digitale minder voeling heeft, niet uit de boot valt. Wanneer een bepaalde transactie meer tijd in beslag neemt, nodig ik de klant met plezier uit tijdens de middagsluiting om zijn zaak in alle rust te behartigen. Ik draag kwaliteitsstreven en zorg hoog in het vaandel. Misschien dat ik op die manier mijn hemel wel verdien.”

Afhalen en versturen van pakjes is erg in trek. Blijkbaar werkt bpost nu ook met pakjesautomaten. Dat zal het werk van de loketmedewerkers toch wel een stuk verlichten?

“De pakjesmarkt floreert, scheert weelderige toppen en dat moet natuurlijk gebolwerkt worden op een klantvriendelijke manier. Pakjesautomaten vind je momenteel enkel in grotere steden. In Merchtem is dat vooralsnog niet aan de orde. Wel wordt hier een deel van de afwezige pakken afgeleid naar drie Kariboo-punten, zodat de pakkenlast binnen het postkantoor verlicht wordt. Ook heeft de klant de mogelijkheid om bij afwezigheid voor een alternatieve leveringsplaats te kiezen. En terloops, er wordt als proefproject ook geëxperimenteerd met de mogelijkheid om pashokjes te installeren in postkantoren. Het ontlokt mij al smalend het voorstel: klanten mogen gerust in hun nieuwe al dan niet passende outfit defileren op een geïmproviseerde catwalk.”

In hoeverre ondervindt bpost de gevolgen van de digitale tijd? E-mail, sms, Whatsapp en Instagram zijn ondertussen niet meer weg te denken uit het dagelijkse leven.

“Het volume briefwisseling daalt zienderogen. Dat is nu eenmaal een realiteit waar je niet omheen kan. Bpost speelt inventief in op de digitale tendensen, het bedrijf zoekt voortdurend naar alternatieven om de vinger aan de pols te houden. Zo kan je gepersonaliseerde vakantiekaarten digitaal naar familie en vrienden verzenden. Voor nieuwjaarswensen daarentegen kiezen veel mensen desondanks nog voor de klassieke verstuurwijze. Een kaartje in de brievenbus blijft toch dat tikje meer charme hebben. Wat sociale media betreft, communiceer ik met de Merchtemnaren proactief via de lokale Facebookgroep ‘Ge zijt van Merchtem als…’. Zo nu en dan verlucht ik dat zelfs met wat prozaïsche flarden over het reilen en zeilen in het postkantoor, waarin zich mijn liefde voor de rijkdom van onze taal reflecteert. En dat wordt gewaardeerd door de lezers. Letters zijn voor mij even belangrijk als zuurstof. Noem me ergens gerust een pretentieloze filosofische schrijver in dat opzicht. Aan een novelle wordt gewerkt, speculatieve non-fictie zowaar. Schrijven is mijn manier om een spervuur van gedachten te ordenen, mijn buikgevoel te ventileren, als scherpslijper ongezouten een stem te geven aan mijn onderbewuste. En misschien passeren wel wat postanekdotes de revue.”

Wat brengt de toekomst voor het Merchtems postkantoor en wat met de postbedeling?

“Sommige kantoren, in kleinere gemeentes dan, kennen een halftijdse openstelling, die ruim blijft volstaan om de klanten kwaliteitsvol te bedienen. Voorlopig is daar in Merchtem geen sprake van. De passage is hier te groot. De frequentie van postbedeling verandert volgend jaar wel in gans het land. De krachtlijn daarvan is al officieel gecommuniceerd via de gebruikelijke kanalen, meer details volgen op tijd en stond. Niet iedereen verwacht trouwens nog dagelijks papieren briefwisseling in de bus, me dunkt.”

Hoe zien jouw toekomstplannen er uit? Wat wil je in je verdere leven nog bereiken?

“Ik koester nog ettelijke ambities en wil op andere terreinen écht een verschil gaan maken. De ideeën zijn voorradig. Ik probeer zo intens mogelijk te leven, van dag tot dag, in het hier en nu. Bij gratie van de verwondering laaf ik mij overvloedig aan de levenskunst. Elke dag is onvoorspelbaar, kan boordevol verrassingen zitten. Heil en troost zoek ik ook in cultuur, literatuur, muziek. Op zoek naar de schoonheid, de puurheid, het esthetische in alles, zelfs in het schijnbaar banale. Eeuwig zoekend naar wat inspireert, intrigeert, emotioneel raakt. Vriendschap beschouw ik als een kostbaar goed. Ik heb behoefte aan mensen rond mij, wil dicht bij de mensen figureren. Supporteren met een fijne bende voor onze lokale voetbalclub SV Sottegem maakt daar ongebreideld deel van uit. Die gevoelens van samenhorigheid zijn ware hoogmissen.”

“Geprikkeld, gefascineerd en alert wil ik blijven, mezelf heruitvinden. Niet in routine verstrengeld geraken, zo min mogelijk aanmodderen en vooral beleven, daar hou ik aan. Niet verworden tot een gefrustreerde raté. Het leven speelt zich immers niet uitsluitend af onder de kerktoren, in een hermetische leefwereld. Elke dag is onvoorspelbaar, kan boordevol verrassingen zitten. Ik voel me een wereldburger pur sang. Op mijn veertigste wil ik over de wereld uitzwerven, instinctief gedreven, een tik onbezonnenheid inbegrepen. De drang naar avontuur broeit. Tot bezinning komen, herbronnen ook, een soort tabula rasa maken. En intussen blijf ik nog even het vertrouwde recept serveren in het postkantoor, er acte de présence geven met feeling, panache, de mensen een welkomstgevoel bezorgen. bpost ademend en uitstralend, zeg maar.”

Aan dat welkomstgevoel kleeft een anekdote: “Het mag nog pikdonker zijn in het kantoor wegens gesloten, toch zijn er klanten die hardnekkig aan de toegangsdeur blijven sleuren. Vandaar dat ik een ludieke boodschap geafficheerd heb met de vraag de deur met zachtheid te benaderen. De mensen zien daar wel de geestigheid van in en sommigen hebben er zelfs inspiratie door opgedaan voor eigen gebruik.”